Obezitenin Patofizyolojisi

Obezite, enerji alımı ile enerji harcaması arasındaki dengesizlikten kaynaklanan kompleks bir metabolik durumdur. Hipotalamus, enerji homeostazının düzenlenmesinde merkezi rol oynar ve leptin, ghrelin, insülin gibi hormonlardan gelen sinyalleri işleyerek iştah ve tokluk hissini kontrol eder. Leptin yağ hücrelerinden salgılanır ve beyne “tokluk” mesajı gönderirken, ghrelin mide boşaldığında salgılanarak iştahı uyarır.
Genetik faktörler obezitenin gelişiminde %40-70 oranında etkilidir. Monogenik obezite nadir görülse de, poligenik obezite daha yaygındır ve birçok genin küçük etkilerinin toplamından oluşur. MC4R, FTO, POMC gibi genler enerji metabolizmasında kritik roller oynar. Epigenetik faktörler de önemlidir; anne karnındaki beslenme koşulları, çevresel stres faktörleri gen ifadesini etkileyebilir.
Çevresel faktörler obesojenik çevreyi oluşturur. Yüksek kalorili, düşük besin değerli gıdalara kolay erişim, fiziksel aktivite fırsatlarının azalması, ekran karşısında geçirilen zamanın artması gibi modern yaşam koşulları obezite gelişimini destekler. Ayrıca stres, yetersiz uyku, bazı ilaçlar (antidepresanlar, kortikosteroidler) ve endokrin bozucu kimyasallar da enerji dengesini olumsuz etkileyebilir. Bu karmaşık etkileşim ağı, obezitenin tedavisinin neden multidisipliner yaklaşım gerektirdiğini açıklar.