Bariatrik Cerrahi Öncesi Değerlendirme

Bariatrik cerrahi öncesi değerlendirme, multidisipliner bir yaklaşım gerektirmektedir. Bu ekip, cerrah, endokrinolog, psikolog, diyetisyen, anestezist ve gerektiğinde diğer uzmanlardan (kardiyolog, göğüs hastalıkları uzmanı, gastroenterolog vb.) oluşmaktadır. Multidisipliner yaklaşım, hastaların cerrahi için uygunluğunun belirlenmesinde, ameliyat öncesi hazırlıkta ve ameliyat sonrası takipte kritik öneme sahiptir. Bu yaklaşım, komplikasyon riskini azaltmakta ve uzun vadeli başarı şansını artırmaktadır.

Preoperatif tetkikler ve konsültasyonlar, hastanın genel sağlık durumunun değerlendirilmesi ve cerrahi risklerin belirlenmesi açısından önemlidir. Rutin laboratuvar tetkikleri arasında tam kan sayımı, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri, lipid profili, tiroid fonksiyon testleri, HbA1c, vitamin D, B12, folik asit, demir ve ferritin düzeyleri yer almaktadır. Görüntüleme tetkikleri olarak üst gastrointestinal sistem endoskopisi, abdominal ultrasonografi ve gerektiğinde akciğer grafisi, ekokardiyografi ve polisomnografi yapılmaktadır. Konsültasyonlar ise hastanın komorbiditelerine göre belirlenmekte olup, kardiyoloji, göğüs hastalıkları, gastroenteroloji ve endokrinoloji konsültasyonları sık istenmektedir.

Psikolojik değerlendirme kriterleri, bariatrik cerrahi adaylarının ameliyat öncesi ve sonrası psikolojik durumlarının değerlendirilmesini içermektedir. Bu değerlendirmede, yeme davranışı bozuklukları (tıkınırcasına yeme, gece yeme sendromu vb.), psikiyatrik hastalıklar (depresyon, anksiyete, bipolar bozukluk vb.), madde bağımlılığı, ameliyat sonrası uyum potansiyeli ve sosyal destek sistemleri incelenmektedir. Psikolojik değerlendirme, standart klinik görüşmenin yanı sıra, Beck Depresyon Envanteri, Yeme Tutum Testi, Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri gibi psikometrik testleri de içerebilmektedir. Tedavi edilmemiş majör psikiyatrik hastalıklar, aktif madde bağımlılığı ve ameliyat sonrası uyum potansiyelinin düşük olduğu durumlar, bariatrik cerrahi için kontrendikasyon oluşturabilmektedir.

Endokrinolojik değerlendirme, metabolik hastalıkların (tip 2 diyabet, hipotiroidi, hipertiroidi, Cushing sendromu vb.) tanı ve tedavisini, vitamin-mineral eksikliklerinin belirlenmesini ve hormonal dengenin değerlendirilmesini içermektedir. Özellikle tip 2 diyabetli hastalarda, ameliyat öncesi glisemik kontrolün optimizasyonu önemlidir. Ayrıca, sekonder obezite nedenlerinin (hipotiroidi, Cushing sendromu vb.) dışlanması gerekmektedir. Endokrinolojik değerlendirme, ameliyat sonrası metabolik takip planının oluşturulmasına da katkı sağlamaktadır.

Kardiyopulmoner değerlendirme, bariatrik cerrahi adaylarının kardiyovasküler ve solunum sistemi risklerinin belirlenmesini amaçlamaktadır. Bu değerlendirmede, hipertansiyon, koroner arter hastalığı, kalp yetmezliği, aritmi, obstrüktif uyku apnesi, astım ve KOAH gibi hastalıklar incelenmektedir. Kardiyopulmoner değerlendirme, EKG, ekokardiyografi, solunum fonksiyon testleri ve gerektiğinde polisomnografi gibi tetkikleri içermektedir. Ciddi kardiyopulmoner hastalıklar, anestezi ve cerrahi riskini artırabileceğinden, bu hastalıkların ameliyat öncesi optimizasyonu önemlidir.

Gastrointestinal sistem değerlendirmesi, üst gastrointestinal sistem endoskopisi, abdominal ultrasonografi ve gerektiğinde diğer görüntüleme yöntemlerini içermektedir. Bu değerlendirmede, gastroözofageal reflü hastalığı, hiatal herni, gastrit, ülser, Helicobacter pylori enfeksiyonu, safra kesesi taşları ve karaciğer yağlanması gibi durumlar incelenmektedir. Özellikle sleeve gastrektomi planlanan hastalarda, gastroözofageal reflü hastalığı ve hiatal herni varlığı önemlidir, çünkü bu durumlar ameliyat sonrası kötüleşebilmektedir. Helicobacter pylori pozitifliği saptanan hastalarda, ameliyat öncesi eradikasyon tedavisi önerilmektedir. Safra kesesi taşı olan hastalarda, özellikle gastrik bypass planlanan vakalarda, eş zamanlı kolesistektomi düşünülebilmektedir.