Psikiyatrik Değerlendirme ve Danışmanlık

Psikiyatrik değerlendirme, bariatrik cerrahi sürecinin kritik bir komponentidir ve ameliyat öncesi, sırası ve sonrasında hasta başarısını önemli ölçüde etkiler. Değerlendirme süreci yapılandırılmış klinik görüşme, standardize edilmiş ölçekler ve psikolojik testleri içerir. Beck Depresyon Envanteri, Beck Anksiyete Envanteri, Minesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI-2) ve Yeme Tutum Testi (EAT-26) yaygın kullanılan araçlardır. Bu değerlendirme, hastanın mental sağlık durumunu, başa çıkma mekanizmalarını, sosyal destek sistemini ve cerrahi sonrası adaptasyon kapasitesini belirler.

Yeme bozuklukları taraması özellikle önemlidir. Binge eating disorder (tıkınırcasına yeme bozukluğu) bariatrik cerrahi adaylarının %20-30’unda görülür ve ameliyat sonrası başarıyı olumsuz etkileyebilir. Gece yeme sendromu, bulimia nervosa geçmişi ve emosyonel yeme davranışları da değerlendirilmelidir. Depresyon ve anksiyete bozuklukları obez hastalarda genel popülasyona göre 2-3 kat daha sıktır. Bu durumların varlığı mutlak kontrendikasyon oluşturmaz ancak ameliyat öncesi stabilizasyon gerektirir.

Madde kullanım bozuklukları özel dikkat gerektirir. Alkol bağımlılığı bariatrik cerrahi sonrası artabilir (“addiction transfer” fenomeni) ve dumping sendromunu şiddetlendirebilir. En az 12 ay sobriete süresi önerilir. Sigara kullanımı yara iyileşmesini bozar ve solunum komplikasyonu riskini artırır; ameliyattan en az 6 hafta önce bırakılmalıdır. Kognitif fonksiyon değerlendirmesi, hastanın ameliyat sonrası gereklilikleri anlayıp uygulayabilme kapasitesini belirler. Sosyal destek sistemi, aile dinamikleri ve finansal durum da değerlendirilmelidir. Gerekli durumlarda ameliyat öncesi psikoterapi, psikoeğitim veya farmakoterapiye yönlendirme yapılır.