Bariatrik Cerrahinin Tarihçesi ve Gelişimi

Bariatrik cerrahinin geçmişi 1950’li yıllara dayanır. İlk prosedür 1954’te A.J. Kremen tarafından gerçekleştirilen jejunoileal bypass ameliyatıdır. Bu teknik ciddi karaciğer hasarı ve metabolik komplikasyonlar nedeniyle terk edilmiştir. 1960’larda Edward Mason, “modern bariatrik cerrahinin babası” olarak kabul edilir ve 1967’de ilk gastrik bypass ameliyatını gerçekleştirmiştir. Mason’un geliştirdiği “küçük mide kesesi + malabsorpsiyon” prensibi bugün hala geçerlidir.

1970’ler ve 1980’ler boyunca çeşitli teknikler denenmiştir. Vertikal banded gastroplasti (VBG), horizontal gastroplasti ve daha sonra ayarlanabilir mide bandı geliştirilmiştir. 1990’larda laparoskopik cerrahinin bariatrik alana uygulanması devrim yaratmıştır. İlk laparoskopik ayarlanabilir mide bandı 1993’te, laparoskopik gastrik bypass ise 1994’te uygulanmıştır. Bu gelişme ameliyat morbiditesini önemli ölçüde azaltmış ve hastane kalış süresini kısaltmıştır.

2000’li yıllarda sleeve gastrektomi (tüp mide) geliştirilerek bariatrik cerrahide yeni bir dönem başlamıştır. Başlangıçta yüksek riskli hastalarda iki aşamalı cerrahinin ilk basamağı olarak uygulanan bu teknik, etkinliğinin anlaşılması ile tek başına standart prosedür haline gelmiştir. “Metabolik cerrahi” kavramı 2000’lerin sonunda ortaya çıkmış, VKİ düşük diyabetik hastalarda bile cerrahinin metabolik faydalarının görülmesi ile gelişmiştir. Günümüzde robotik cerrahi, NOTES (Natural Orifice Transluminal Endoscopic Surgery) ve endoskopik yöntemler gibi minimal invaziv teknikler araştırılmaktadır.