Bariatrik ve Metabolik Cerrahi Nedir?

Bariatrik cerrahi, obezite tedavisi amacıyla mide ve/veya ince bağırsak anatomisinde değişiklik yapılan cerrahi prosedürlerin genel adıdır. “Bariatrik” kelimesi Yunanca “baros” (ağırlık) ve “iatrikos” (tedavi) kelimelerinden türetilmiştir. Bu cerrahiler temelde üç mekanizma ile etki eder: restriktif (mide hacmini küçültme), malabsorptif (besin emilimini azaltma) veya her iki mekanizmanın kombinasyonu. Restriktif prosedürler erken tokluk hissi yaratırken, malabsorptif prosedürler besinlerin emilimini engeller.

Metabolik cerrahi kavramı ise son yıllarda gelişmiş olup, bariatrik cerrahinin metabolik hastalıklar üzerindeki etkilerine odaklanır. Bu yaklaşım, cerrahinin sadece kilo kaybı sağlamadığını, aynı zamanda tip 2 diyabet, hipertansiyon, dislipidemi gibi metabolik bozuklukları da düzelttiğini vurgular. Metabolik cerrahi, VKİ 30-35 kg/m² arasındaki kontrol altına alınamayan diyabetik hastalarda bile uygulanabilir. Bu durum, cerrahinin etkisinin sadece mekanik olmadığını, hormonal ve nöral mekanizmalar aracılığıyla gerçekleştiğini gösterir.

Modern bariatrik cerrahi sınıflandırması şu şekildedir: Restriktif prosedürler (sleeve gastrektomi, ayarlanabilir mide bandı), malabsorptif prosedürler (biliopankreatik diversiyon), kombine prosedürler (Roux-en-Y gastrik bypass, mini gastrik bypass, duodenal switch). Her prosedürün kendine özgü avantaj ve dezavantajları vardır. Hasta seçimi, komorbidite profili, yaşam tarzı ve cerrah deneyimi gibi faktörler prosedür seçiminde belirleyicidir. Tüm bu prosedürlerin ortak amacı, sürdürülebilir kilo kaybı ve metabolik iyileşme sağlayarak hastanın yaşam kalitesini artırmaktır.